Cách bảo vệ thông tin mặt trước và sau của thẻ Visa, Mastercard
Mặt trước thẻ Visa, Mastercard có số thẻ, tên chủ thẻ và ngày hết hạn; mặt sau có mã bảo mật CVV/CVC ba chữ số. Bộ thông tin này đủ để kẻ gian mua hàng trực tuyến ở những website không yêu cầu xác thực bổ sung. Vì vậy nguyên tắc cơ bản là: không chụp ảnh hai mặt thẻ gửi cho ai, không để người khác cầm thẻ ra khỏi tầm mắt, chỉ nhập thông tin thẻ trên trang thanh toán đáng tin, và bật thông báo giao dịch cùng xác thực 3-D Secure trên ứng dụng ngân hàng.
Mỗi thông tin trên thẻ dùng để làm gì
| Thông tin | Vị trí | Rủi ro nếu lộ |
|---|---|---|
| Số thẻ (PAN), thường 16 chữ số | Mặt trước | Định danh thẻ, là thành phần cơ bản của mọi giao dịch |
| Ngày hết hạn | Mặt trước | Kết hợp với số thẻ để giao dịch trực tuyến |
| Tên chủ thẻ | Mặt trước | Một số website yêu cầu, ít khi được kiểm tra chặt |
| Mã CVV/CVC | Mặt sau, cạnh ô chữ ký | Xác nhận người giao dịch có thẻ thật; lộ cùng số thẻ là rủi ro cao |
| Chip EMV và dải từ | Mặt trước, mặt sau | Dùng khi quẹt, cắm thẻ; dải từ dễ bị sao chép hơn chip |
| Mã PIN | Không in trên thẻ | Dùng tại ATM, máy POS; tuyệt đối không ghi lên thẻ |
Thẻ đời mới của nhiều ngân hàng đã chuyển sang thiết kế "không số" hoặc in số thẻ ở mặt sau, giúp giảm rủi ro người đứng cạnh nhìn trộm. Với thẻ in đầy đủ thông tin, hãy coi tấm thẻ như tiền mặt.
Những cách thông tin thẻ thường bị lộ
- Chụp ảnh thẻ gửi qua mạng xã hội để "xác minh" mua hàng, nhận hoàn tiền, đăng ký dịch vụ.
- Nhập thẻ trên trang thanh toán giả được dẫn tới qua tin nhắn, quảng cáo; xem thêm kỹ năng kiểm tra đường link thanh toán.
- Đưa thẻ cho nhân viên mang đi quẹt ở nơi khuất tầm mắt, tạo cơ hội chụp hai mặt thẻ.
- Thiết bị đọc trộm (skimmer) gắn ở khe thẻ ATM, cây xăng, kèm camera hoặc bàn phím giả để lấy PIN.
- Website bị tấn công chèn mã lấy thông tin thẻ ngay trên trang thanh toán của cửa hàng thật.
- Lộ dữ liệu từ bên thứ ba lưu thẻ của bạn không đúng chuẩn.
Che chắn thông tin thẻ trong đời thường
- Không chụp ảnh mặt sau thẻ. Nếu buộc phải gửi ảnh thẻ cho ngân hàng qua kênh chính thức, che số giữa và mã CVV.
- Giữ thẻ trong tầm mắt khi thanh toán tại nhà hàng, cửa hàng. Ưu tiên nơi có máy POS mang tới bàn.
- Ưu tiên thanh toán không tiếp xúc hoặc ví điện tử gắn thẻ (token hóa), vì số thẻ thật không được truyền cho người bán.
- Kiểm tra khe thẻ ATM trước khi dùng: phần nhô ra bất thường, keo dán, bàn phím dày lên. Che tay khi nhập PIN.
- Dán băng che mã CVV sau khi đã ghi nhớ hoặc lưu an toàn, nếu bạn hay dùng thẻ ở nơi đông người. Một số người chọn cách này, dù không thay thế được việc giữ thẻ cẩn thận.
Thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng: mức rủi ro khác nhau
Nhiều người dùng thẻ ghi nợ quốc tế (debit) liên kết trực tiếp với tài khoản thanh toán để mua sắm trực tuyến. Khi thông tin thẻ ghi nợ bị lạm dụng, tiền bị trừ ngay khỏi tài khoản của bạn, và trong thời gian ngân hàng tra soát, số tiền đó không dùng được. Với thẻ tín dụng, giao dịch gian lận tạo ra dư nợ mà bạn có thể khiếu nại trước khi phải thanh toán, nên áp lực tài chính tức thời thấp hơn. Vì vậy, nếu thường xuyên mua hàng trực tuyến, nhiều người chọn dùng thẻ tín dụng hạn mức thấp hoặc thẻ ảo cho việc này, và giữ thẻ ghi nợ chủ yếu để rút tiền, nhận lương. Dù chọn loại nào, hãy đọc kỹ điều khoản của ngân hàng về trách nhiệm của chủ thẻ khi có giao dịch gian lận.
Thiết lập trên ứng dụng ngân hàng
Hầu hết ngân hàng tại Việt Nam cho phép tự quản lý thẻ trên ứng dụng di động. Nên bật hoặc điều chỉnh:
- Thông báo biến động số dư qua ứng dụng cho mọi giao dịch thẻ.
- Tắt giao dịch trực tuyến khi không dùng, bật lại khi cần mua hàng.
- Tắt giao dịch nước ngoài nếu bạn không mua hàng quốc tế.
- Hạn mức giao dịch phù hợp nhu cầu thực tế, theo hướng dẫn thiết lập hạn mức thẻ hằng ngày.
- Xác thực 3-D Secure (Visa Secure, Mastercard Identity Check) bằng OTP hoặc xác nhận trên ứng dụng cho giao dịch trực tuyến.
- Khóa thẻ tạm thời ngay trên ứng dụng khi nghi ngờ.
Với mua sắm quốc tế, đăng ký dịch vụ thử nghiệm hoặc website ít tên tuổi, cân nhắc dùng thẻ ảo thay cho thẻ vật lý.
Doanh nghiệp lưu thông tin thẻ phải tuân thủ gì
Với cửa hàng, khách sạn, công ty chấp nhận thanh toán thẻ, tiêu chuẩn bảo mật dữ liệu ngành thẻ thanh toán PCI DSS quy định cách lưu trữ, truyền và xử lý thông tin thẻ, trong đó mã CVV không được lưu sau khi giao dịch được cấp phép. Khách hàng có thể chủ động hỏi đơn vị bán hàng về cách họ xử lý thông tin thẻ. Doanh nghiệp muốn tìm hiểu cách tổ chức bảo vệ dữ liệu khách hàng theo các tiêu chuẩn quốc tế có thể tham khảo bài bảo vệ dữ liệu khách hàng theo tiêu chuẩn an toàn quốc tế.
Khi nghi thông tin thẻ đã bị lộ
- Khóa thẻ ngay trên ứng dụng hoặc gọi tổng đài ngân hàng 24/7.
- Kiểm tra lịch sử giao dịch, đánh dấu các giao dịch không phải của bạn.
- Yêu cầu ngân hàng tra soát và phát hành thẻ mới với số thẻ khác.
- Cập nhật thẻ mới cho các dịch vụ định kỳ hợp lệ.
- Nếu bị lừa qua mạng, lưu bằng chứng và trình báo cơ quan công an.
Thời gian khiếu nại giao dịch thẻ có giới hạn theo quy định của ngân hàng và tổ chức thẻ, nên hãy hành động sớm. Các bước chi tiết hơn có trong bài xử lý khi tài khoản bị trừ tiền lạ.
Câu hỏi thường gặp
Lộ số thẻ nhưng không lộ CVV thì có sao không?
Rủi ro thấp hơn nhưng không bằng không, vì một số giao dịch không yêu cầu CVV và kẻ gian có thể dùng số thẻ để lừa đảo tiếp. Hãy theo dõi giao dịch và cân nhắc đổi thẻ.
Thanh toán chạm (contactless) có bị đọc trộm từ xa không?
Khoảng cách đọc rất ngắn và giao dịch dùng mã một lần nên khó lợi dụng để giao dịch online. Hạn mức không cần PIN cũng giới hạn thiệt hại. Bạn có thể tắt tính năng này nếu không dùng.
Có nên lưu thẻ trên các trang mua sắm?
Chỉ nên lưu trên các sàn và dịch vụ lớn, có xác thực bổ sung. Với website nhỏ, nhập thẻ mỗi lần hoặc dùng ví điện tử, thẻ ảo sẽ an toàn hơn.
Nhân viên ngân hàng có hỏi mã CVV qua điện thoại không?
Ngân hàng không yêu cầu khách hàng đọc mã CVV, mã OTP hay PIN qua điện thoại. Ai hỏi các thông tin này đều đáng ngờ, hãy cúp máy và gọi lại tổng đài chính thức.
Bài liên quan

Đổi tiền mới lì xì Tết trên mạng: bẫy cọc tiền và cách tránh
Mỗi mùa Tết, bài đăng đổi tiền mới, tiền lẻ phí rẻ trên mạng lại nở rộ, kèm chiêu nhận cọc rồi biến mất hoặc tráo tiền giả. Dấu hiệu nhận biết, rủi ro pháp lý.

Tin nhắn phạt nguội giả: cách nhận biết và tra cứu đúng kênh
Tin nhắn báo phạt nguội kèm đường link, dọa tăng 50% sau 48 giờ là giả. Cách nhận biết, tra cứu vi phạm qua VNeTraffic, VNeID và xử lý khi lỡ nhập thẻ

Lừa đảo qua loa thanh toán: hộ kinh doanh cần cảnh giác điều gì
Kẻ gian giả kỹ thuật viên loa thanh toán để chiếm điện thoại, hoặc phát âm thanh báo tiền giả. Dấu hiệu nhận biết và quy trình xác nhận tiền cho tiểu thương.

Lừa hỗ trợ vay tín chấp cuối năm: chiêu chiếm tiền giải ngân
Nhu cầu vay tiêu dùng tăng dịp cuối năm, kẻ gian giả môi giới vay tín chấp để mở tài khoản đứng tên bạn và lấy tiền giải ngân. Cách nhận biết, vay an toàn.