Cannahome Cyber Security
Trang chủ › An Toàn Giao Dịch

Cuộc gọi báo nhận hỗ trợ Tết: bẫy nhắm vào người cao tuổi

Ban biên tập Cannahome Cyber Security ·
Cuộc gọi báo nhận hỗ trợ Tết: bẫy nhắm vào người cao tuổi

Một cuộc gọi tự xưng cán bộ phường, xã hay nhân viên bảo hiểm xã hội, báo ông bà "được nhận hỗ trợ Tết" rồi xin mã OTP, số tài khoản hoặc một khoản "phí hồ sơ", là lừa đảo. Cơ quan nhà nước không thu phí để phát trợ cấp, không hỏi OTP và không gửi đường link bắt cài ứng dụng. Quà Tết, tiền an sinh được nhận công khai tại địa phương hoặc qua ứng dụng VNeID, và mọi thắc mắc nên hỏi thẳng tổ dân phố hoặc ủy ban phường.

Năm nào cũng vậy, càng gần Tết, những cuộc gọi kiểu này càng nhiều. Người bị nhắm tới chủ yếu là ông bà, cha mẹ đang ở nhà một mình, ít dùng điện thoại thông minh nhưng vẫn có tài khoản ngân hàng để nhận lương hưu, trợ cấp. Bài này viết cho con cháu, để có thể dặn người lớn trong nhà trước khi mùa cao điểm đến.

Một vụ việc điển hình từ Tết năm ngoái

Theo Tuổi Trẻ dẫn TTXVN ngày 11/2/2026, cuối tháng 1/2026 một cụ bà 62 tuổi ở phường Hiệp Bình, TP.HCM nhận cuộc gọi từ người tự xưng cán bộ phường, báo bà được "hỗ trợ Tết 400.000 đồng". Sau khi bà đọc mã OTP theo yêu cầu, hơn 18 triệu đồng trong tài khoản bị rút sạch.

Con số được hứa nhỏ, nghe rất thật. Chính vì nhỏ nên người nghe không nghĩ mình đang bị lừa. Kẻ gian không cần bà tin vào một giải thưởng lớn, chỉ cần bà đọc sáu chữ số vừa nhận được qua tin nhắn.

Kẻ gian dựa vào điều gì để tạo lòng tin

Báo Nhân Dân, trong bài cảnh báo đăng ngày 23/1/2026, phân tích rằng đối tượng đã lợi dụng thông tin về Nghị quyết 418/NQ-CP ngày 28/12/2025 về quà Tết của Đảng, Nhà nước dịp Tết Bính Ngọ. Khi một chính sách có thật được báo chí đưa tin, lời mời "nhận quà" qua điện thoại nghe hợp lý hơn bao giờ hết.

Các dấu hiệu bài báo liệt kê:

  • Xưng là cán bộ an sinh phường, xã, tổ dân phố hoặc đại diện chương trình thiện nguyện.
  • Đọc đúng tên, địa chỉ, thậm chí hoàn cảnh gia đình của người nghe.
  • Gửi đường link yêu cầu đăng nhập tài khoản ngân hàng, hoặc lập fanpage, website giả.
  • Đòi căn cước, số tài khoản, mã OTP, hoặc chuyển trước "phí hồ sơ", "phí vận chuyển quà", "phí xác nhận thông tin".

Nhóm dễ bị nhắm tới, theo bài báo, gồm người cao tuổi, lao động tự do, hộ kinh doanh nhỏ, người có hoàn cảnh khó khăn và người ít tiếp cận công nghệ. Nhiều nạn nhân sau lần đầu còn bị lừa tiếp, vì kẻ gian quay lại với lời hứa "hoàn tiền".

Biến thể mạo danh bảo hiểm xã hội

BHXH Việt Nam cũng phát cảnh báo trước Tết năm nay, được Luật sư Việt Nam đăng ngày 11/2/2026. Kịch bản gồm báo người dân được nhận "hỗ trợ Tết" hoặc tiền từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp, rồi yêu cầu bấm link "cập nhật thông tin VssID". Ngoài ra còn có lời mời "rút BHXH một lần nhanh" hay vay tiền online kèm đặt cọc, phí hồ sơ trước. BHXH cũng lưu ý đối tượng đã dùng AI, deepfake để làm giả email, video, giọng nói của cán bộ.

Với người về hưu, điều này đặc biệt đáng lo, vì lương hưu về tài khoản đều đặn hằng tháng và số dư thường không nhỏ.

Năm điều nên dặn ông bà, cha mẹ

Lời khuyên chung chung kiểu "cảnh giác" thường không đọng lại. Nên dặn bằng những câu cụ thể, dễ nhớ:

  1. "Không ai phát tiền qua điện thoại." Quà Tết, trợ cấp thật được thông báo ở tổ dân phố, nhận tại địa phương hoặc hiển thị trên VNeID.
  2. "Sáu số trong tin nhắn là chìa khóa két." Không đọc mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người xưng công an, cán bộ, nhân viên ngân hàng.
  3. "Đòi tiền trước là lừa." Cơ quan nhà nước không thu phí hồ sơ, phí vận chuyển quà hay phí xác nhận.
  4. "Cúp máy rồi gọi cho con." Thống nhất một người trong nhà để ông bà gọi hỏi mỗi khi có cuộc gọi lạ nhắc đến tiền.
  5. "Không bấm link, không cài gì." Nếu ai đó bảo cài ứng dụng để nhận tiền, đó chắc chắn không phải cán bộ thật.

Viết năm câu này ra giấy, dán cạnh chỗ để điện thoại bàn hoặc kẹp sau ốp lưng điện thoại của ông bà, hiệu quả hơn nhiều so với nhắc một lần qua điện thoại. Mỗi lần về thăm nhà, hỏi lại ông bà xem dạo này có ai gọi đến nói chuyện tiền nong không; câu hỏi đơn giản ấy nhiều khi giúp phát hiện sớm một cuộc gọi đáng ngờ.

Con cháu có thể cài đặt gì giúp

Ngoài lời dặn, vài thiết lập kỹ thuật giúp hạn chế thiệt hại nếu chẳng may ông bà làm theo kẻ gian:

  • Đặt hạn mức chuyển khoản trong ngày ở mức vừa đủ chi tiêu trên ứng dụng ngân hàng của ông bà.
  • Bật thông báo biến động số dư về số điện thoại của một người con, nếu ngân hàng cho phép đăng ký thêm.
  • Gỡ các ứng dụng không dùng đến, tắt quyền cài ứng dụng từ nguồn không xác định trên điện thoại Android.
  • Bảo vệ cả thẻ ATM: bài viết cách bảo vệ thông tin mặt trước và sau của thẻ giải thích vì sao không nên chụp ảnh thẻ gửi cho ai.

Nếu ông bà dùng ví điện tử để nhận tiền con cháu gửi, hãy kiểm tra lớp xác thực theo hướng dẫn cấu hình xác thực đa yếu tố cho ví điện tử.

Khi người thân đã lỡ làm theo

Đừng trách. Người lớn tuổi bị lừa thường giấu vì xấu hổ, và mỗi giờ chậm trễ là cơ hội để tiền đi xa hơn. Ngay khi biết chuyện:

  1. Gọi tổng đài ngân hàng để khóa tài khoản, khóa dịch vụ ngân hàng số.
  2. Ghi lại số điện thoại đã gọi đến, thời điểm, nội dung cuộc gọi theo lời kể của ông bà.
  3. Báo ủy ban hoặc công an phường, xã, như khuyến cáo của báo Nhân Dân; bài báo cũng nêu hành vi này có thể bị xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, hoặc Điều 290 khi dùng mạng viễn thông, phương tiện điện tử.
  4. Cảnh giác với cuộc gọi tiếp theo hứa "hỗ trợ lấy lại tiền", vì đây thường là lần lừa thứ hai.

Câu hỏi thường gặp

Quà Tết, tiền trợ cấp của Nhà nước được nhận qua kênh nào?

Theo báo Nhân Dân, quà Tết và tiền an sinh được nhận công khai qua ứng dụng VNeID hoặc trực tiếp tại địa phương. Khi có nghi ngờ, hãy hỏi UBND phường, xã hoặc tổ dân phố nơi cư trú.

Nhân viên BHXH có gọi điện yêu cầu cập nhật VssID qua đường link không?

BHXH Việt Nam đã cảnh báo đây là thủ đoạn mạo danh. Không bấm link trong tin nhắn, chỉ tải VssID từ Google Play hoặc App Store và theo dõi thông tin trên cổng điện tử chính thức của BHXH.

Người lừa đọc đúng tên, địa chỉ của ông bà thì có phải cán bộ thật?

Không. Thông tin cá nhân có thể đã bị lộ từ nhiều nguồn. Việc đọc đúng tên, địa chỉ chỉ là chiêu tạo lòng tin; cán bộ thật vẫn không bao giờ hỏi mã OTP hay thu phí qua điện thoại.

Bài liên quan